Sahte sigorta ve hatır sigortası mercek altında
SGK müfettişleri tarafından gerçekleştirilen incelemelerde, özellikle fiilen çalışmadan sigortalı gösterilen kişilere yönelik geniş çaplı araştırmalar yapıldı. Denetimlerde bazı kişilerin yalnızca emeklilik için kısa süreli sigorta girişleri yaptırdığı, bazı durumlarda ise eş, dost veya akraba iş yerleri üzerinden “hatır sigortası” olarak bilinen yöntemle prim yatırıldığı tespit edildi.
Ayrıca herhangi bir faaliyet göstermeyen veya yalnızca sigorta bildirimi yapmak amacıyla kurulan “tabela şirketleri” üzerinden sigortalı gösterilen kişilerin de sistem tarafından tespit edildiği bildirildi.
Yapay zekâ destekli sistemler devrede
SGK’nın son yıllarda geliştirdiği dijital denetim sistemi sayesinde, sigortalılık kayıtları, iş yerleri ve prim ödemeleri elektronik ortamda detaylı şekilde analiz ediliyor. Yapay zekâ destekli veri analizleri, şüpheli iş yerlerini ve sigorta girişlerini otomatik olarak belirleyebiliyor.
Bu sistem sayesinde aynı iş yerinde kısa süreli yoğun sigorta girişleri, prim ödemelerindeki anormal artışlar veya gerçekte faaliyet göstermeyen şirketler hızlı şekilde tespit edilerek denetim sürecine alınıyor.
E-devlet’teki harfler uyarı olabilir
SGK’nın yaptığı incelemeler sırasında bazı sigortalıların e-Devlet hizmet dökümünde görülen harf kodları da dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bu kodlar sigortalılık durumuyla ilgili önemli ipuçları taşıyabiliyor.
K: Kontrollü iş yeri veya inceleme süreci
Ş: Şüpheli sigortalılık kaydı
S: Sahte sigortalılık tespiti
Özellikle “S” kodunun bulunması durumunda sigorta primleri geçersiz sayılabiliyor ve emeklilik işlemi iptal edilebiliyor.
Maaşlar faiziyle geri alınıyor
SGK tarafından yapılan incelemelerde sahte sigortalılık kesinleştiğinde yalnızca emeklilik iptal edilmiyor. Aynı zamanda bugüne kadar ödenen emekli maaşları ve ikramiyeler de faiziyle birlikte geri talep ediliyor.
Bazı durumlarda, sahte sigorta düzenlenmesine aracılık eden kişiler hakkında resmi belgede sahtecilik ve kamu kurumunu zarara uğratma gibi suçlardan adli süreç de başlatılabiliyor.
Denetimler devam ediyor
SGK yetkilileri, kayıt dışı ve usulsüz sigortalılıkla mücadele kapsamında denetimlerin aralıksız sürdüğünü belirtiyor. Kurumun veri analiz sistemleri sayesinde geçmiş yıllara ait sigorta kayıtlarının da incelendiği ve şüpheli görülen dosyaların tek tek değerlendirildiği ifade ediliyor.
Uzmanlar ise vatandaşları, fiilen çalışmadıkları iş yerlerinden sigorta yaptırmamaları konusunda uyarıyor. Aksi halde hem emeklilik hakkının iptal edilebileceği hem de yüksek miktarda geri ödeme ile karşı karşıya kalınabileceği belirtiliyor.
Özetle, SGK’nın son 5 yılda yürüttüğü denetimlerde yaklaşık 650 bin kişinin usulsüz yollarla emekli olduğu tespit edilirken, bu kişilerin emeklilikleri iptal edildi ve yapılan ödemelerin geri alınması için süreç başlatıldı. Denetimlerin önümüzdeki dönemde de hız kesmeden devam edeceği bildirildi.

